Strategia: szkoła zasobów, umiejętności i uczenia się (II)
| 24 luty 2011 | Tekst jest fragmentem książki autorstwa Krzysztof Obłój Strategia organizacji W poszukiwaniu trwałej przewagi konkurencyjnej, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne. Warszawa 2001
Szkoła zasobów: krytyka i ocena
Koncepcja strategii jako procesu pozyskiwania i mobilizacji zasobów organizacji jest bardzo elegancka. Czymże w końcu jest organizacja jak nie pulą zasobów materialnych i niematerialnych? Czymże jest w ostatecznym rozrachunku strategia, jeśli nie procesem budowy takiej konfiguracji tych zasobów, która zapewni firmie przewagę rynkową?
Szkoła zasobów wraca do korzeni koncepcji skutecznego zarządzania. Wahadło myślenia o strategii, wychylone do otoczenia przez będącą pod silnym wpływem ekonomicznego nurtu organizacji przemysłowej (I/O – Industrial Organization) szkołę pozycyjną, znowu wraca do wewnątrz organizacji. Na pierwszy plan w budowie i konfigurowaniu strategicznym zasobów firmy wysuwają się wiedza i umiejętności menedżerów. To one są traktowane jako czynnik decydujący o efektywności firmy w większym stopniu niż otoczenie i struktura branży. Budowa strategii znowu staje się sztuką, ponieważ jej tworzywem są niematerialne zasoby oraz ulotne kompetencje (umiejętności), tyle że sztuką zdyscyplinowaną dorobkiem ekonomii ewolucyjnej i nowoczesnej teorii organizacji.
Jednocześnie szkoła zasobów rozpina most nad wieloma podziałami szkół planistycznej, ewolucyjnej i pozycyjnej. Ze szkołami planistyczną i pozycyjną łączy ją założenie, że budowa strategii wymaga jasnych wyborów menedżerskich na poziomie korporacji. Naczelna kadra kierownicza staje się odpowiedzialna za koncepcję firmy, za stworzenie jasnej wizji przyszłości, za wyzwania, które napinają firmę niczym luk do strzału.
Jednocześnie szkoła zasobów postuluje, podobnie jak szkoła ewolucyjna, że realizacja strategii nie ma charakteru tylko planowego. Wdrożenie odbywa się krok po kroku, stopniowo, w miarę jak istotne zasoby powstają w firmie i nabierają strategicznego znaczenia.
Przy wszystkich swoich teoretycznych zaletach szkoła zasobów pozostaje jednak dosyć abstrakcyjna, by nie rzec - momentami ogólnikowa. Podstawowym problemem jest brak operacjonalizacji głównych kategorii pojęciowych. Co tak naprawdę znaczy pojęcie „kluczowe kompetencje” firmy?
Szkoła zasobów odpowiada na nie głównie metaforami i przykładami konkretnych firm, kompetencji i produktów. Problem polega jednak na tym, że teorie sukcesu oferowane przez szkołę zasobów są czasami wielkim uproszczeniem.
Przykłady są zawsze pouczające i interesujące, ale nie dają odpowiedzi na konkretne pytania dotyczące operacjonalizacji pojęć kluczowych zasobów i kompetencji w sposób, który umożliwiłby praktyczną diagnozę firmy i zbudowanie strategii na przyszłość.
Drugim zastrzeżeniem, które można wysunąć pod adresem szkoły zasobów, jest jej koncentracja na sukcesach firm i traktowanie ich jako podstawy do wnioskowania. Stosunkowo łatwo zinterpretować sukces w kategoriach kluczowych kompetencji lub umiejętności firmy. Znacznie trudniej jest określić, jakich kompetencji zabrakło firmie nieefektywnej lub takiej, która upadła, oraz dlaczego tak się stało.
Szkoła zasobów ma ogromne problemy z odpowiedzią na te pytania i konkretnym wyjaśnieniem sytuacji porażek i błędów, ponieważ proponowany model jest przede wszystkim modelem wyjaśniania sukcesu i to bardziej – przynajmniej w obecnej chwili – teoretycznym niż praktycznym.
- Filozofia strategicznego zarządzania
- Rola strategii organizacyjnej
- Rola strategii organizacyjnej (II)
- Strategiczna analiza firmy i jej rynku
- Strategiczna analiza firmy i jej rynku (II)
- Strategiczna analiza firmy i jej rynku (III)
- Strategiczna diagnoza otoczenia organizacji
- Strategiczna diagnoza organizacji
- Strategiczna diagnoza organizacji (II)
- Strategia: szkoła pozycyjna
- Czym jest strategia?
- Perspektywiczne myślenie i działanie
- Perspektywiczne myślenie i działanie (II)
- Strategiczne realia firmy
- Strategiczne realia firmy (II)
- Elementy strategii firmy. Istota skutecznej strategii firmy
Mateusz Machaj: Czy kapitalizm jest odpowiedzialny za kryzys?
O kłopotach amerykańskiej gospodarki rozpisują się nie tylko ekonomiści ...
Kryzys 1929-33, czyli największy przekręt w historii świata
Wielka Depresja z lat 1929-1933 - symbol ogromnego kryzysu gospodarki ...
Mateusz Machaj: System rezerw cząstkowych a pusty pieniądz - co ważniejsze?
W środowisku szkoły austriackiej prowadzona jest dyskusja ...
Bogaci się bogacą, a biedni ...?
Miałem niedawno przyjemność wysłuchać bardzo krótkiej, ale niezwykle interesującej konferencji.
Dlaczego Austriacy mają rację
Polemika nie służy do ataku na osobę, a raczej do poszukiwania prawdy. Zaś wypowiedzi Jacka Walluscha mogą ...
Adam Smith - pierwszy nowoczesny ekonomista
Adam Smith był myślicielem o wszechstronnym zainteresowaniach i należał do najbardziej wykształconych ...
Komentuj z Facebookiem
