Strategia Sukcesu Firmy

Zarządzanie strategiczne zajmuje się praktycznie jednym zagadnieniem - poszukuje odpowiedzi na pytanie o źródła sukcesu firm. Kiedy zacząłem pisać tę książkę, będącą efektem wielu lat obserwacji, badań i doświadczeń konsultacyjnych, nie przypuszczałem, że problematyka ta stanie się szybko popularna i ważna. Starałem się napisać książkę, która będzie poważnym, ale przystępnym wprowadzeniem do zagadnień strategii firmy. Przyjaciele i jednocześnie menedżerowie, będący pierwszymi czytelnikami tej książki..., niezależnie od siebie uzmysłowili mi, że zamysł ten się powiódł, ale w dość przewrotny sposób. Łatwy język, wielość przykładów oraz praktyczny charakter książki spowodowały, że stworzenie i wdrożenie strategii firmy na jej podstawie wydaje się proste. Być może dlatego książka ta stała się tak popularna. Trzeba jednak pamiętać, że praktyczna aplikacja przedstawionych w książce koncepcji i metod jest trudna, dotyczy bowiem najbardziej fundamentalnych wyborów, które decydują o losie firm i ludzi, sukcesie, przeciętności lub niepowodzeniu.

Autor w sposób przystępny i zwięzły przedstawił najważniejsze zagadnienia związane z tworzeniem skutecznej strategii firmy, poczynając od istoty strategii i jej wpływu na osiąganie sukcesów przez strategiczną analizę firmy i rynku, na którym ona działa, aż do metod tworzenia skutecznych strategii.

Krzysztof Józef Obłój (ur. 30 pażdziernika 1954) - współczesny ekonomista polski, jeden z prekursorów nowoczesnej koncepcji zarządzania w Polsce.

Zajmuje się strategią organizacji, strukturami i procesami organizacyjnymi. Był jednym z prekursorów nowoczesnej koncepcji zarządzania w Polsce po upadku starego systemu gospodarczego.

Krótki fragment

Strategiczna triada

Strategia nie jest efektem dokładnej analizy danych, ani chwilowego przebłysku geniuszu. Budowa strategii to klasyczne połączenie sztuki i wiedzy, głęboko osadzone w realiach strategicznej triady: organizacja - nabywca - konkurent. Tutaj zaczynają się wszystkie problemy, tutaj też należy szukać rozwiązań i rozpoczynać proces budowy strategii organizacji.

Istota wygrywającej strategii dla dowolnej firmy jest prosta: trzeba być lepszym niż konkurenci albo działać inaczej niż oni i na innym obszarze rynku. Po wielu latach pracy w charakterze konsultanta i badacza strategii firm na rynkach konkurencyjnych doszedłem do wniosku, że większość firm nigdy tak nie postępowała, a większość menedżerów nie aspirowała do osiągnięcia prawdziwych sukcesów. I wcale nie musiała. Wbrew powszechnemu odczuciu, rynek nigdzie nie jest aż tak konkurencyjny czy bezwzględny. Podobnie jak w szkole, tak i na rynku "trzy na szynach" wystarcza, aby przeżyć i funkcjonować, czasami całkiem nieźle.

Są jednak firmy zarówno w Polsce, jak i na świecie, których szefowie i pracownicy marzą o wybiciu się ponad przeciętność i o sukcesie. Wielu się to udaje właśnie dzięki strategii firmy. Czasami strategia jest efektem nowatorskiej koncepcji twórcy firmy lub jej menedżera, którzy intuicyjnie wyczuwają i dostrzegają więcej niż sztaby analityków i specjalistów. Czasami strategia jest latami wypracowywana i mozolnie doskonalona przez setki, a nawet tysiące ludzi, którzy swój los związali z daną organizacją i dopiero po latach odkrywają, że to, co udało się im zrealizować, jest właśnie wygrywającą strategią rynkową.

W każdej skutecznej strategii jest odrobina szaleństwa, irracjonalności, kreatywności, których nie da się ująć w żadne zasady zarządzania. Podobnie jak wielkie odkrycia naukowe, przełomy w sztuce, tak i wspaniałe strategie rynkowe General Motors z lat dwudziestych, IBM i Komatsu z lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych, Asea Brown Boveri, Merck, General Electric, Toyoty i Canona z lat osiemdziesiątych wymykają się w pełni racjonalnej analizie. A jednak można się nauczyć strategicznego sposobu myślenia, można opanować metody i techniki strategicznej analizy rynku lub firmy, można się nauczyć, jak łączyć te elementy w całość i poznać pułapki, które czyhają na każdego ambitnego szefa firmy. Można także zrozumieć, jak należy strategię tworzyć i wdrażać.

Książka ta nie zawiera recepty na wygrywającą strategię rynkową, bo takiej recepty po prostu nie ma. Mogę natomiast podać wskazówki, podpowiedzieć, jak budować strategię i jakie doświadczenia, sposoby myślenia, techniki wykorzystywać, aby rozwinąć w sobie strategiczne podejście do konkurentów, nabywców i do własnej firmy. Przykłady, które wykorzystuję w tej książce, to najlepiej zarządzane firmy w świecie: amerykańskie, japońskie i europejskie, w większości wypadków duże lub bardzo duże, co jest efektem ich sukcesu. Moim zdaniem, od nich można nauczyć się najwięcej, a ich doświadczenia strategiczne są uniwersalne.

Czasami szefowie polskich firm zadają mi pytanie: czy na naszym rynku budowa strategii ma w ogóle sens? Uważam, że właśnie na naszym rozkojarzonym rynku konsekwentne strategie rynkowe nie tylko mają sens, ale dają firmie ogromną szansę na szybki sukces i utrwalenie jej pozycji w przyszłości. Te firmy, które wybijają się ponad przeciętność teraz, będą się rozwijały w przyszłości; pozostałe będą staczały się powoli w dół, stając się najpierw przeciętnymi, potem słabymi, aż wreszcie zbędnymi na rynku.

Kilka słów o układzie książki. Część pierwsza jest poświęcona wprowadzeniu głównych pojęć z zakresu zarządzania strategicznego i bazowych strategii na rynku, zorientowanych na minimalne koszty, jakość i sposób obsługi. W części drugiej przedstawiam metody diagnostyki strategicznej w dwóch podstawowych wymiarach. Pierwszy to sposób zbierania i analizy informacji rynkowej o nabywcach, konkurentach i produktach, tworząc bazę danych do podjęcia konkretnych decyzji strategicznych. Drugi to praktyczny sposób zastosowania metod i technik analizy finansowej zasobów organizacji. Sprzężenie dwóch wymiarów: szans i zagrożeń tkwiących w otoczeniu oraz silnych i słabych stron organizacji pozwala określić konkretną wygrywającą strategię rynkową firmy. W części trzeciej omawiam sztukę budowania strategii rynkowych, pokazując, co konkretnie trzeba zrobić w samej firmie, aby była zdolna strategię realizować oraz jak zdobyć przewagę strategiczną, aby wygrywać z silniejszymi konkurentami.

Wielkie wygrywające strategie są zawsze mieszanką starannej analizy, nowatorskiego pomysłu i bardzo precyzyjnej realizacji. Tak postępują najlepsze duże i małe firmy na świecie, których strategie stanowią osnowę wielu przykładów zamieszczonych w książce. Strategii trzeba się uczyć od najlepszych, a następnie - wykorzystując ich doświadczenie - trzeba zrobić to samo, ale trochę lepiej i nieco inaczej budować własną tożsamość strategiczną, omijając rafy wzniesione przez firmy już istniejące na rynku. Do tego sprowadza się sztuka budowy wygrywających strategii.