Rozpoznawanie swojego samopoczucia cz. 3

Bodźce wzrokowe

1. Kto z twoich krewnych lub znajomych ma najdłuższe włosy?
2. Przypomnij sobie twarz nauczyciela ze szkolnych lat.
3. Wyobraź sobie cętki na skórze tygrysa.
4. Zobacz kolor drzwi frontowych do twojego domu lub biura.
5. Wyobraź sobie swojego ulubionego artystę, pojawiającego się w telewizji z cylindrem na głowie.
6. Przywołaj obraz najgrubszej książki, jaką masz w domu.

Umysł. Jak z niego
wreszcie korzystać?

Bodźce słuchowe

1. Usłysz ulubioną melodię
2. Posłuchaj bijących w oddali dzwonów kościelnych
3. Kto z twoich znajomych najciszej mówi?
4. Usłysz dźwięki samochodu uruchamianego w mroźny poranek
5. Przypomnij sobie głos przyjaciela z dzieciństwa
6. Posłuchaj, jak brzmi twój głos pod wodą

Bodźce kinestetyczne

1. Odczuj swoją lewą rękę zanurzoną w lodowatej wodzie
2. Przytrzymaj obiema rękami gładki, szklany przycisk do papieru
3. Pogłaszcz psa lub kota
4. Włóż na nogi mokre skarpetki
5. Wyobraź sobie, ze zeskakujesz z półtorametrowego muru
6. Potocz drogą koło samochodowe

Średnią ocenę dla każdego rodzaju doznań obliczamy sumując wszystkie punkty i dzieląc otrzymany wynik przez sześć. Sprawdź, czy ocena jednej z tych kategorii jest wyraźnie wyższa lub niższa od pozostałych. Jeżeli chcesz, by była ona dokładniejsza - chociaż jest to tylko twój subiektywny osąd - sam wymyśl kilka dodatkowych przykładów.

ROZPOZNAWANIE CUDZYCH PREFERENCJI

Możesz z łatwością określić preferowany system reprezentacji innej osoby. Nie dając niczego po sobie poznać, zwróć uwagę na wszystkie słowa i zwroty, sugerujące preferencję wzrokową, słuchową lub kinestetyczną. Owe słowa i zwroty, czyli tzw. predykaty, używane są tak często, ze zazwyczaj nie zwracamy na nie uwagi. Niektóre z nich nabierają jednak sensu dopiero wówczas, gdy zdamy sobie sprawę, iż używająca ich osoba wyraża w ten sposób swoją preferencję. Zdanie: „słyszę, co mówisz" wydaje się bardziej sensowne niż „widzę, co masz na myśli", dopóki nie zdamy sobie sprawy, że nasz rozmówca interpretuje wypowiadane don słowa za pośrednictwem konstruowanych w myśli obrazów. Zrozumiałe jest dla niego tylko to, co widzi. Podczas dwudziestominutowej rozmowy może pojawić się wiele takich słów-kluczy (zwróć uwagę, ze użyłem słowa wizualnego „pojawić się", które zdradza, ze najbardziej odpowiada mi interpretacja wzrokowa). W przypadku gdy jeden rodzaj zwrotów wyraźnie dominuje nad innymi, prawdopodobnie mamy do czynienia z preferencją określonego zmysłu. Może się zdarzyć, ze zauważymy wiele słów i zwrotów, określających wrażenia dwojakiego rodzaju (np. dotykowe i wzrokowe), natomiast trzeci zmysł będzie rażąco (zauważ, że ponownie użyłem określenia wizualnego!) nieobecny. Niełatwo uzyskać stuprocentową pewność co do własnych preferencji na podstawie używanych figur stylistycznych, o ile nie wykona się tego ćwiczenia wspólnie z mną osobą.

Język

Poniżej znajdziesz listę słów i zwrotów, ilustrujących doznania zmysłowe. Ma ona uzmysłowić ci, jak powszechnie używane są te figury stylistyczne oraz służyć pomocą przy rozpoznawaniu cudzych preferencji. Jeżeli to brzmi zniechęcająco, wkrótce zobaczymy, jak możesz wykorzystać zdobyte w ten sposób wiadomości, stosując je zarówno do siebie, jak i do innych.

Słowa

• Wzrokowe: obraz, kolor, wygląd, wizja, oko, scena, wgląd, perspektywa, ostrość, wyobrażać, odsłaniać, odzwierciedlać, rozjaśniać, zauważyć, widzieć, świecić, jasny, czarny, ciemny, mglisty, wyraźny.
• Słuchowe: szum, pogłoski, harmonia, melodia, rytm, dźwięk, długość fal, dzwonie, chrząkać, dyskutować, opowiadać, powiedzieć, słyszeć, pytać, wołać, komentować, cichy, głuchy, głośny.
• Kinestetyczne: kontakt, waga, nacisk, dotykać, pchać, drapać, ruszać, manipulować, chwytać, trzeć, lepki, ciepły, zimny, twardy, solidny, ciężki, szorstki, gładki, namacalny
• Węchowe: pachnieć, wąchać, śmierdzieć, wonieć, stęchły, cuchnący, świeży
• Smakowe: smakować, żuć, przełykać, gryźć, słodki, kwaśny, gorzki,
• Neutralne (nie związane ze zmysłami): myśleć, wiedzieć, orientować się, rozumieć, zwracać uwagę, tłumaczyć, decydować, uczyć się, zmieniać, rozpoznawać, pamiętać, ustalać.

Zwroty

• Wzrokowe: „widzę, co masz na myśli", „obejrzyj się za siebie", „pokaz mi", „oko w oko", „przyjrzyjmy się bliżej", „mgliste pojęcie", „rzucić światło", „wygląda na to, że"
• Słuchowe: „to niesłychane", „trzymać język za zębami", „być na cos głuchym", „nadstawie ucha", „głośno i wyraźnie", „nadawać na tych samych falach"
• Kinestetyczne: „gruboskórny", „złapać sens", „odgrzewany argument", „położyć na czymś rękę", „czuć w kościach", „kiwnąć palcem", „tknąć się czegoś", „być w kontakcie", „zachować zimną krew"
• Węchowe i smakowe: „wywąchać cos", „gorzka pigułka", „cierpka uwaga", „świeży jak poranek", „kwaśna mina", „gładko przełknąć", „kwestia smaku", „krzywić się na coś".

Powyższy wykaz nie wyczerpuje językowych wskazówek systemu reprezentacji. Jeżeli jedna z wymienionych kategorii wydaje ci się bliska i wyobrażasz sobie siebie, używającego należących do niej słów, prawdopodobnie wskazuje ona twoje preferencje.